مناظره دوساعته وحید اشتری، فعال رسانه‌ای جریانی که خود را «عدالت‌خواه» می‌نامد، و حسین قربان‌زاده، عضو هیئت مدیره هلدینگ خلیج فارس و رئیس پیشین سازمان خصوصی‌سازی، دوشنبه ۴ آبان ۱۴۰۵ قرار بود درباره درآمدهای نفتی بازنگشته و اداره بزرگ‌ترین هلدینگ پتروشیمی ایران باشد. به ارزیابی تحلیلگران دیار، آنچه در عمل به نمایش درآمد، تصویری از ساختاری بود که در آن افشاگری ابزار جنگ قدرت است و نه راهی برای پاسخ‌گویی.
دو طرف یک اردوگاه
این مناظره را خبرگزاری فارس، وابسته به سپاه پاسداران، پخش کرد. هر دو طرف از درون اردوگاه حکومت می‌آیند. اشتری سال‌ها با افشاگری علیه مقام‌ها شناخته شده است؛ از جمله ادعای سفر خانواده محمدباقر قالیباف به ترکیه برای خرید سیسمونی که به شکایت قالیباف و حکم زندان برای او انجامید. قربان‌زاده را رسانه‌های داخل ایران از نزدیکان قالیباف معرفی می‌کنند.
اشتری در این مناظره پرسید قربان‌زاده چگونه به هیئت مدیره هلدینگ خلیج فارس راه یافته و آیا روابط سیاسی در جابه‌جایی‌های مدیریتی این شرکت نقش داشته است. او همچنین از تعارض منافع در کارگروه مقابله با تحریم‌ها و فعالیت‌های نفتی افراد نزدیک به رئیس مجلس سخن گفت.
چت‌هایی که ورق را برگرداند
پاسخ قربان‌زاده دفاع از کارنامه نبود؛ تصاویر پیام‌هایی بود که به اشتری نسبت داده می‌شود. بر پایه روایت رسانه‌های داخل ایران، این پیام‌ها نشان می‌داد اشتری همزمان با انتقاد علنی از هلدینگ، با روابط عمومی همان هلدینگ درباره همکاری و گرفتن پروژه گفت‌وگو کرده است. اشتری اصالت این پیام‌ها را زیر سؤال برده است. ویدیوی مناظره پس از پخش از کانال تلگرام او حذف شد.
به ارزیابی تحلیلگران دیار، اگر این پیام‌ها درست باشد، معنای آن روشن است: منتقدی که خود را مدافع بیت‌المال معرفی می‌کرد، در پشت صحنه به دنبال سهم از همان ساختاری بود که از آن انتقاد می‌کرد. و اگر نادرست باشد، یک عضو هیئت مدیره بزرگ‌ترین هلدینگ پتروشیمی کشور در برنامه‌ای که رسانه سپاه پخش کرده، برای خاموش کردن منتقد خود به اسناد نامعتبر متوسل شده است. در هر دو حالت، مردم ایران تماشاگر نزاعی هستند که موضوع آن ثروت خودشان است.
سایه بابک زنجانی
نام بابک زنجانی نیز به این نزاع کشیده شد. زنجانی در پرونده درآمدهای نفتی دوران تحریم به اعدام محکوم شد و سپس حکمش کاهش یافت و آزاد شد. پس از مناظره، او در شبکه ایکس هرگونه آشنایی و رابطه با اشتری را تکذیب کرد. اینکه نام محکوم بزرگ‌ترین پرونده فساد نفتی جمهوری اسلامی امروز به‌عنوان سلاح در جدال دو چهره حکومتی به کار می‌رود، خود نشان می‌دهد این پرونده‌ها هرگز به سرانجام شفافی نرسیده‌اند.
ادعای میلیاردی درباره درآمد نفت
قربان‌زاده در همین مناظره خواستار محاکمه محسن پاک‌نژاد، وزیر نفت پیشین، شد و مدعی شد از حدود ۳۲ میلیارد دلار فروش نفت در دوره یک‌ساله او، نزدیک به ۴.۷ میلیارد دلار وصول نشده است. این رقم ادعای یک مقام حکومتی است و هیچ نهاد مستقلی آن را تأیید نکرده است. اما همین ادعا، از زبان یک خودی، نشان می‌دهد درآمد نفت ایران در سال‌های تحریم در کدام چرخه گم می‌شود.
معنای این نزاع برای ایران
جمهوری اسلامی سال‌هاست مبارزه با فساد را شعار خود کرده است. اما مناظره ۴ آبان نشان داد فساد در این ساختار پدیده‌ای حاشیه‌ای نیست که با افشای چند نام برطرف شود. افشاگری در این حکومت زمانی رخ می‌دهد که منافع دو جناح با هم برخورد می‌کند، و پس از آن هم هیچ دادگاه مستقل، رسانه آزاد یا نهاد نظارتی پاسخ‌گو وجود ندارد که پرونده را تا پایان دنبال کند.
در این میان، کشمکش‌های درونی حکومت در روزهایی شدت می‌گیرد که مردم با کمبود آرد و تعطیلی نانوایی‌ها و بازنشستگانی روبه‌رو هستند که توان پرداخت هزینه درمان را ندارند.
به ارزیابی تحلیلگران دیار، راه پایان این چرخه نه جابه‌جایی یک مدیر با مدیری دیگر از همان اردوگاه، که گذار به نظمی است که در آن دارایی ملی زیر نظارت نهادهای مستقل، رسانه‌های آزاد و دادگاه‌های بی‌طرف اداره شود.
در مناظره ۴ آبان، یک منتقد حکومتی و یک مدیر حکومتی یکدیگر را به فساد متهم کردند و هیچ نهادی برای رسیدگی به اتهام‌های هر دو وجود ندارد.
نظرها
هنوز نظری نوشته نشده. اولین نفر باشید.