AB liderleri İran'daki baskıyı ve toplu idamları kınadı

Avrupa Birliği üye ülkelerinin liderleri, Avrupa Konseyi'nin Brüksel'deki iki günlük zirvesinin cuma günü, 16 Ekim 2026'da yayımlanan sonuç bildirgesinde, İslam Cumhuriyeti'nin İran halkına yönelik şiddetinin ve ağır baskısının, toplu idamlar dahil, sürmesini en sert biçimde kınadı. İranlıların temel hak ve özgürlüklerine, kendi geleceklerini belirleme hakları dahil, saygı gösterilmesini istedi.

Avrupa Konseyi aynı bildirgede İslam Cumhuriyeti'nin bölge ülkelerine yönelik saldırılarını kınadı, bu saldırıların hedefi olan ülkelerle dayanışma içinde olduğunu duyurdu; Tahran'dan ve vekil gruplarından bu saldırılara ve diğer istikrarsızlaştırıcı eylemlere son vermelerini, bölge ülkelerinin egemenliğine ve toprak bütünlüğüne saygı göstermelerini istedi. Avrupalı liderler bir kez daha İslam Cumhuriyeti'nin asla nükleer silaha sahip olmaması gerektiğini, NPT kapsamındaki bağlayıcı güvenlik önlemleri yükümlülüklerine uyması ve Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı ile tam iş birliğini yeniden başlatması gerektiğini vurguladı.

Hürmüz Boğazı ve Kızıldeniz

Bildirge, küresel deniz taşımacılığını tehdit eden veya ticari gemilerin Hürmüz Boğazı'na girişini ve çıkışını engelleyen her eylemi en sert biçimde kınadı. Avrupalı liderlere göre boğaz için yapılacak her düzenleme uluslararası hukuka ve Deniz Hukuku Sözleşmesi'ne uygun olmalı, seyrüsefer özgürlüğünü kısıtlamamalı ve boğazı yöneten rejimi değiştirmemeli. Liderler, mevcut durumun küresel tedarik zincirlerini, özellikle enerji, gübre ve gıdada, uzun süre aksatabileceği uyarısında bulundu.

Avrupa Konseyi ayrıca İslam Cumhuriyeti'nin müttefiki Husilerin Suudi Arabistan'a ve sivil gemilere yönelik artan saldırılarını kınadı ve Kızıldeniz'deki "Aspides" deniz operasyonunun güçlendirilmesini istedi. Ukrayna bölümünde ise İslam Cumhuriyeti'nin, Belarus'un ve Kuzey Kore'nin Rusya'ya askeri desteği kınandı.

İdam makinesi üzerinde uluslararası baskı

Brüksel bildirgesi, BM Genel Sekreteri António Guterres'in İran'da eşi görülmemiş bir baskıdan söz ettiği ve idamların derhal durdurulmasını istediği bir haftada yayımlandı. BM ayrıca 23 yaşındaki öğrenci Necme Emini'nin idam cezasına karşı çıktı. Uluslararası Af Örgütü, Ocak ayındaki ayaklanmayla bağlantılı en az 34 idam kaydetti.

27 Avrupa ülkesinin liderleri tek bir bildirgeyle İslam Cumhuriyeti'nin toplu idamlarını ve bölgesel saldırılarını kınadı.