یک شهروند ساکن جزیره قشم می‌گوید سامانهٔ پدافند هوایی که بامداد سه‌شنبه ۱۲ آبان هدف حمله قرار گرفت، در فاصلهٔ حدود ۲۰۰ متری بیمارستان پیامبر اعظم این جزیره و درست پشت آن مستقر بوده است. این گزارش هنوز از سوی منبع مستقل دیگری تأیید نشده، اما با الگویی هم‌خوان است که از نخستین هفته‌های جنگ دربارهٔ رفتار نیروهای نظامی جمهوری اسلامی ثبت شده است: پناه بردن تجهیزات و نیروهای نظامی به مراکز غیرنظامی.
به ارزیابی تحلیلگران دیار، پرسش اصلی ساده است: چرا یک سامانهٔ پدافندی، که می‌داند هدف نخست هر حمله هوایی است، باید در چند صد متری بیمارستانی مستقر شود که بیماران و کادر درمان در آن حضور دارند؟
آنچه دربارهٔ انفجارهای قشم می‌دانیم
شهروندان بامداد سه‌شنبه از شش انفجار در قشم و صدای انفجار در بندر لنگه خبر دادند. شبکه ۱۲ تلویزیون اسرائیل گزارش داد آمریکا یک سامانه پدافند هوایی را در قشم هدف گرفته است؛ واشنگتن این حمله را رسماً تأیید نکرده و مقام‌های جمهوری اسلامی علت انفجارها را «نامشخص» خوانده‌اند. جزئیات این رویداد در گزارش دیار از انفجارهای قشم آمده است.
اگر روایت این شهروند درست باشد، جمهوری اسلامی بیماران یک بیمارستان را در معرض خطر حمله‌ای قرار داده که خود انتظارش را داشته است. هیچ گزارشی تا این لحظه از آسیب به بیمارستان پیامبر اعظم قشم خبر نداده است.
یک الگو، نه یک استثنا
ایران اینترنشنال در تحقیقی که در فروردین ۱۴۰۵ منتشر کرد، بر پایهٔ روایت شاهدان عینی و اسناد، نشان داد نیروهای نظامی و امنیتی جمهوری اسلامی در دو هفتهٔ نخست جنگ، از ۱۱ تا ۲۳ اسفند ۱۴۰۴، نیرو، سلاح و تجهیزات خود را به دست‌کم ۷۰ مکان غیرنظامی در ۱۷ استان منتقل کردند. ۳۴ مورد از این مکان‌ها مدرسه بود و بقیه بیمارستان، ورزشگاه، دانشگاه، مسجد و پارک. شاهدان دست‌کم از چهار بیمارستان نام بردند که در کنار یا در پیوند با آنها استقرار نظامی دیده شده بود، از جمله اطراف بیمارستان گلستان اهواز. مکان هفت مدرسه از این فهرست با تصاویر تطبیق داده شد.
فرماندهی مرکزی آمریکا (سنتکام) نیز در ۱۷ اسفند ۱۴۰۴ به غیرنظامیان ایرانی هشدار داد که جمهوری اسلامی سکوهای پرتاب موشک و پهپاد را عمداً در مناطق پرجمعیت مستقر می‌کند و این مکان‌ها ممکن است هدف نظامی شوند. مقام‌های جمهوری اسلامی استفاده از غیرنظامیان به‌عنوان سپر را انکار کرده‌اند.
این شیوه در منطقه سابقه دارد. حماس و حزب‌الله، دو گروه نیابتی که سال‌ها با پول و سلاح جمهوری اسلامی ساخته شدند، بارها انبارهای سلاح و سکوهای پرتاب خود را در کنار خانه‌ها، مدرسه‌ها و بیمارستان‌ها پنهان کرده‌اند. به ارزیابی تحلیلگران دیار، آنچه در قشم گزارش شده، همان روشی است که جمهوری اسلامی سال‌ها به نیروهای نیابتی‌اش آموخت و اکنون در خاک ایران به کار می‌گیرد.
حقوق بین‌الملل چه می‌گوید
در حقوق بین‌الملل بشردوستانه، بیمارستان‌ها از حمایت ویژه برخوردارند و طرف‌های جنگ موظف‌اند تا حد ممکن اهداف نظامی را از مناطق پرجمعیت دور نگه دارند. استفاده از حضور غیرنظامیان برای مصون کردن یک هدف نظامی از حمله ممنوع است. در همان حال، استقرار تجهیزات نظامی در کنار یک مکان غیرنظامی، طرف مقابل را از رعایت اصل تفکیک و تناسب معاف نمی‌کند. نتیجهٔ عملی این است که هزینهٔ چنین تصمیمی را مردم عادی می‌پردازند، نه فرماندهانی که آن را گرفته‌اند.
معنای آن برای ایرانیان
جمهوری اسلامی خود را مدافع مردم ایران در برابر حمله خارجی معرفی می‌کند. اما گزارش‌هایی مانند آنچه از قشم رسیده، تصویر دیگری می‌سازد: حکومتی که برای حفظ تجهیزات نظامی خود، بیماران، دانش‌آموزان و ساکنان شهرها را در خط آتش قرار می‌دهد. همین حکومت در ماه‌های گذشته معترضان خیزش دی‌ماه را به اعدام محکوم کرده است.
روشن شدن حقیقت دربارهٔ قشم به تصاویر و شهادت‌های بیشتری از ساکنان جزیره نیاز دارد. تا آن زمان، پرسش این شهروند بی‌پاسخ مانده است: پدافند هوایی پشت دیوار بیمارستان چه می‌کند؟
گزارش استقرار پدافند هوایی در ۲۰۰ متری بیمارستان قشم با الگوی ثبت‌شدهٔ استفاده جمهوری اسلامی از مدرسه‌ها و بیمارستان‌ها در جنگ هم‌خوان است.
نظرها
هنوز نظری نوشته نشده. اولین نفر باشید.