İddia ve gerçek: Muhammed Rıza Arif ve deniz ablukasının "fırsatı"

Mesud Pezeşkiyan'ın birinci yardımcısı Muhammed Rıza Arif, 28 Ekim 2026 Çarşamba günü İran'ın güney limanlarına yönelik deniz ablukasının bir tehdit olsa da sınır kapılarını geliştirmek ve transit koridorları tamamlamak için "eşsiz ve yeni bir fırsat" yarattığını söyledi. Açıklamaları İslam Cumhuriyeti yargısına bağlı Mizan haber ajansı yayımladı. Sınırlar, petrol ihracatı ve fiyatlara ilişkin bağımsız veriler ise farklı bir tablo ortaya koyuyor.

İddia: kara sınırları limanların yerini alıyor

Savaş aylarındaki en önemli alternatif kara yolu Pakistan sınırıydı. Pakistan Ticaret Bakanlığı 25 Nisan'da üçüncü ülkelerin mallarının altı güzergâhtan Gabd ve Taftan kapılarına ulaşmasına ve oradan İran'a geçmesine izin verdi. Ancak Pakistan 17 Ekim Cumartesi günü hem Taftan hem de Gabd-Rimdan kapılarından ticareti durdurdu. Ketta Ticaret Odası, sınırın iki yakasında yaklaşık 2.000 kamyonun mahsur kaldığını açıkladı.

Pakistan Dışişleri Bakanlığı sözcüsü, 23 Ekim Cuma günü sınırların kapanmasıyla ilgili sorular üzerine ülkesinin ilgili tüm yaptırım rejimlerine uyduğunu ve uymaya devam edeceğini söyledi. Gabd-Rimdan kapısı daha sonra yalnızca Pakistan'ın bozulabilir mal ihracatı için açıldı, İran'dan LPG ithalatı ise durdurulmuş olarak kaldı. Böylece Arif'in "fırsat"tan söz ettiği ayda iki ana kara yolundan biri fiilen İran yüklerine kapandı.

Gerçek: denizdeki petrol tükeniyor, fiyatlar yükseliyor

Denizcilik veri şirketi Kpler'e göre İslam Cumhuriyeti'nin tankerlerde depolanan petrolü nisan ortasında yaklaşık 192 milyon varilden ağustos sonunda yaklaşık 80 milyon varile düştü ve bundan önceki bir ayda Hark'ta yalnızca bir büyük tanker yükleme yaptı. Hiçbir kara kapısı ham petrol ihracatını taşıyacak kapasiteye sahip değil.

Bedeli halk ödüyor. İslam Cumhuriyeti İstatistik Merkezi, 1405 Mehr ayı (Eylül-Ekim 2026) yıllık enflasyonunu yüzde 88,7 olarak açıkladı; üç kişilik bir ailenin asgari aylık gideri 100 milyon tümene ulaştı. Yetkililer ayrıca bu kış gaz ve elektrik kesintilerinin birkaç ilde kesin olduğunu söyledi.

DIAR'ın hükmü: yanıltıcı

Sınır kapılarını geliştirmek ilke olarak doğru, ancak Arif bunu ablukanın verdiği zararın yerine koyuyor. Ana alternatif güzergâh 17 Ekim'den beri kapalı, petrol ihracatı neredeyse durmuş ve resmî enflasyon yüzde 89'a yakın. "Eşsiz fırsat" iddiası bu verilerle örtüşmüyor.

Arif'in ablukaya "fırsat" dediği ayda Taftan ve Gabd kapıları İran yüklerine kapandı.