عراق گذرگاه شیب را بست؛ شلمچه و زرباطیه در نوبت بسته شدن

گذرگاه مرزی شیب در استان میسان عراق از ساعت ۶:۳۰ بامداد چهارشنبه ۲۹ مهر به وقت تهران به روی مسافران و کالا بسته شد و تا اطلاع ثانوی بسته می‌ماند. به این ترتیب، نخستین گام از تصمیمی اجرا شد که گزارش پیشین دیار از آن خبر داده بود: بستن تدریجی گذرگاه‌های مرزی عراق با ایران.

یک مقام دولت عراق گفت این تصمیم به دستور مستقیم علی الزیدی، نخست‌وزیر عراق، و برای «بازنگری در ترتیبات امنیتی» گذرگاه گرفته شده است. یک مقام مرزی عراق نیز علت را بازبینی امنیتی و نصب تجهیزات شناسایی برای جلوگیری از قاچاق کالاهای ممنوع اعلام کرد. دفتر نخست‌وزیر عراق هنوز درباره دامنه و مدت این بسته شدن بیانیه رسمی نداده است. به گفته همان مقام دولتی، گذرگاه‌های دیگر نیز به‌تدریج بسته می‌شوند. گذرگاه‌های شلمچه، زرباطیه و مندلی از جمله گذرگاه‌هایی‌اند که احتمال بسته شدنشان مطرح است.

واکنش جمهوری اسلامی به بسته شدن گذرگاه شیب

علی زینی‌وند، سخنگوی وزارت کشور جمهوری اسلامی، گفت موضوع در دست بررسی است. به گفته او، بسته شدن چندساعته گذرگاه‌ها عادی است و نیاز به اطلاع قبلی ندارد، اما بر پایه توافق دو کشور، بسته شدن بیش از یک روز باید از پیش اعلام شود. او افزود این تصمیم بیش از همه به بازرگانان عراقی زیان می‌زند. با این حال پذیرفت که ایران نیز آسیب می‌بیند. مقام‌های جمهوری اسلامی می‌گویند تهران پیش از این تصمیم هیچ اطلاعی دریافت نکرده بود.

گذرگاه شیب یکی از مسیرهای اصلی تجارت دو کشور است. مواد غذایی، مصالح ساختمانی و زائران ایرانی کربلا و نجف از این گذرگاه عبور می‌کنند. حجم تجارت ایران و عراق سال گذشته از ۱۰ میلیارد دلار بیشتر بود. با بسته شدن گذرگاه‌ها، راه یکی از آخرین منابع درآمد ارزی جمهوری اسلامی تنگ‌تر می‌شود. این در حالی است که محاصره دریایی آمریکا صادرات نفت حکومت را به‌شدت کاهش داده و تجارت از راه مرز پاکستان نیز متوقف مانده است.

شکاف در بغداد بر سر مرز با ایران

منتقدان این تصمیم در «چارچوب هماهنگی»، بزرگ‌ترین ائتلاف شیعه پارلمان عراق، می‌گویند بستن گذرگاه‌ها در عمل اجرای تحریم‌های آمریکا است و به استان‌های مرزی وابسته به تجارت با ایران آسیب می‌زند. گروه‌های سیاسی نزدیک به جمهوری اسلامی پیش‌تر دولت الزیدی را به گرایش به واشینگتن متهم کرده بودند. در مقابل، حامیان این تصمیم می‌گویند بغداد باید مرزهایش را مهار و واردات خود را متنوع کند.

پیش‌زمینه: دولت عراق سه‌شنبه ۲۸ مهر اعلام کرده بود بستن تدریجی گذرگاه‌های مرزی با ایران را از گذرگاه شیب آغاز می‌کند. عراق پیش‌تر در شهریور نیز گذرگاه شلمچه را پس از حملات پهپادی به عربستان سعودی برای مدتی بسته بود.

بغداد نخستین گذرگاه از گذرگاه‌های مرزی با ایران را بست و جمهوری اسلامی از پیش خبر نداشت.