صادرات نفت خلیج فارس از سطح پیش از جنگ جمهوری اسلامی فراتر رفت

صادرات نفت خلیج فارس، با وجود موج تازه حملات جمهوری اسلامی به کشتی‌ها در تنگه هرمز، در هفته منتهی به ۲۶ مهر از سطح پیش از جنگ فراتر رفت. بر پایه داده‌های شرکت ردیابی کالا کپلر، میانگین صادرات نفت خاورمیانه از راه تنگه هرمز و مسیرهای جایگزین در این هفته به بیش از ۲۴ میلیون بشکه در روز رسید؛ در حالی که میانگین پیش از جنگ ۲۳.۳ میلیون بشکه بود.

به گفته کپلر، جریان نفت از خود تنگه هرمز، همراه با انتقال محموله از کشتی به کشتی در آب‌های دریای عمان، حدود ۱۴ میلیون بشکه در روز بوده است؛ یعنی ۸۲ درصد سطح پیش از جنگ. در شهریور حدود ۴۰ درصد نفت خامی که کشورهای خلیج فارس جز جمهوری اسلامی صادر کردند، بدون عبور از تنگه هرمز و از راه خطوط لوله عربستان سعودی و امارات به بازار رسید؛ این سهم پیش از جنگ ۱۷ درصد بود.

سازوکار کشتیرانی با حمایت آمریکا

نفتکش‌ها در خلیج فارس بار می‌گیرند، سامانه موقعیت‌یاب خود را خاموش می‌کنند، از تنگه می‌گذرند و نزدیک سواحل عمان محموله را به کشتی‌هایی تحویل می‌دهند که به بازارهای دور می‌روند. پوشش هوایی آمریکا در امتداد ساحل عمان بخشی از این مسیر را حفاظت می‌کند. برد کوپر، فرمانده سنتکام، گفته است نیروهای آمریکا در هفت روز به صادرات بیش از ۱۰۰ میلیون بشکه نفت کشورهای منطقه کمک کرده‌اند و کنترل تنگه هرمز در دست آمریکا و شرکای آن است، نه جمهوری اسلامی.

حامد حسین، اقتصاددان ارشد کپیتال اکونومیکس، گفت این سازوکار اکنون جا افتاده و جمهوری اسلامی برای بازگرداندن کنترل پیشین ناچار است تهاجمی‌تر عمل کند.

هزینه بالای حمل و حملات سپاه

این بهبود بی‌هزینه نیست. به گفته کپلر، کرایه حمل هر بشکه با نفتکش‌های غول‌پیکر از خلیج فارس به چین به حدود ۳۷.۴ دلار رسیده که نزدیک رکورد است، و بیمه خطر جنگ از کمتر از سه درصد ارزش کشتی تا ۱۰ درصد بالا رفته است. به خدمه کشتی‌هایی که وارد خلیج فارس می‌شوند دو تا سه برابر دستمزد معمول پیشنهاد می‌شود. قیمت نفت برنت سه‌شنبه ۲۸ مهر به حدود ۱۰۸ دلار رسید.

در همین ماه حدود ۳۰ حمله به کشتی‌ها در تنگه هرمز و پیرامون آن گزارش شده است. سپاه پاسداران افزون بر موشک و پهپاد، به شیوه‌های چریکی مانند دیده‌بانی از قایق‌های ماهیگیری روی آورده است؛ از جمله حمله با نارنجک‌انداز از یک قایق کوچک به نفتکش لویالتی در ۲۴ مهر، هنگامی که دو میلیون بشکه نفت عراق را حمل می‌کرد. پیش‌تر دیار از هدف گرفتن موتورخانه کشتی‌ها در تنگه هرمز گزارش داده بود.

نفت جمهوری اسلامی در محاصره

در برابر، صادرات نفت خود جمهوری اسلامی زیر محاصره دریایی آمریکا تقریباً به صفر رسیده است. به این ترتیب حکومتی که تنگه هرمز را ابزار فشار بر جهان کرده بود، اکنون می‌بیند همسایگانش نفت خود را می‌فروشند و تنها نفت ایران پشت محاصره مانده است.

صادرات نفت خلیج فارس با وجود حملات سپاه از سطح پیش از جنگ گذشت و اهرم تنگه هرمز برای جمهوری اسلامی کند شده است.