تنگه هرمز؛ ادعای سپاه درباره انفجار نفتکش و رکورد حمله به کشتی‌ها

سپاه پاسداران بامداد شنبه ۲۵ مهر ۱۴۰۵ مدعی شد یک نفتکش حامل بیش از دو میلیون بشکه نفت خام در تنگه هرمز پس از برخورد با مین دریایی منفجر شده و آتش گرفته است. به ادعای سپاه، این کشتی می‌خواست از مسیری «غیرمجاز» از نگاه جمهوری اسلامی عبور کند. سپاه نه نام نفتکش را اعلام کرد و نه پرچم و مالک آن را، و تا زمان انتشار این گزارش هیچ نهاد مستقلی، از فرماندهی مرکزی آمریکا تا سازمان عملیات تجارت دریایی بریتانیا (UKMTO)، این رویداد را تأیید نکرده است.

این ادعا در هفته‌ای مطرح می‌شود که حمله به کشتی‌های تجاری در تنگه هرمز و آب‌های پیرامون آن به بالاترین سطح از آغاز جنگ رسیده است. بر پایه داده‌های UKMTO که بی‌بی‌سی وریفای بررسی کرده، از ۱۳ تا ۱۹ مهر به ۱۲ کشتی حمله شد؛ بیشترین شمار در یک هفته از آغاز جنگ آمریکا و اسرائیل با جمهوری اسلامی. هفته پیش از آن ۱۰ کشتی هدف قرار گرفته بود و تنها در روز یکشنبه ۱۹ مهر شش کشتی مورد حمله قرار گرفتند. در هفته‌ای که از ۲۰ مهر آغاز شد نیز دست‌کم چهار حمله دیگر گزارش شده است.

الگوی تکراری ادعاهای سپاه درباره مین

سپاه پاسداران پیش‌تر هم کشتی‌هایی را که از مسیر نزدیک به سواحل عمان عبور می‌کنند متهم به استفاده از «مسیر غیرمجاز» کرده بود. این مسیر همان راهی است که بیشتر نفتکش‌های کشورهای عربی خلیج فارس اکنون با اسکورت نیروهای آمریکایی از آن می‌گذرند؛ جمهوری اسلامی می‌خواهد کشتی‌ها از مسیری نزدیک به سواحل تحت کنترل خود عبور کنند.

سه‌شنبه ۲۱ مهر کانتینربر «جی‌اف‌اس پراید» پس از اصابت یک پرتابه ناشناس در تنگه هرمز غرق شد و هر ۲۱ خدمه آن سالم تخلیه شدند. سپاه مدعی شد این کشتی به مین خورده و «۲۵۰۰ کانتینر کالای قاچاق» حمل می‌کرده است. فرماندهی مرکزی آمریکا (سنتکام) روز بعد روایت سپاه را «نادرست» خواند، گفت کشتی هنگام یدک‌کشی به سوی ساحل غرق شده و تأکید کرد مسیرهای اصلی تنگه از مین پاک است. سنتکام پیش‌تر نیز سه ادعای دیگر سپاه درباره تنگه هرمز را رد کرده بود، و نیروی دریایی ارتش جمهوری اسلامی هم چند روز پیش ادعای مشابهی درباره آتش گرفتن نفتکشی در دریای عمان مطرح کرده بود که هیچ تأیید مستقلی نیافت.

کاهش دوباره جریان نفت از تنگه هرمز

داده‌های مقدماتی شرکت کپلر نشان می‌دهد روز ۲۱ مهر حدود ۱۲.۶ میلیون بشکه نفت در روز از تنگه هرمز گذشت؛ کمتر از ۱۵ میلیون بشکه در پایان شهریور و بسیار کمتر از حدود ۱۷ میلیون بشکه پیش از جنگ. صادرات نفت خود جمهوری اسلامی نیز زیر محاصره دریایی آمریکا عملاً متوقف مانده است.

مارتین کلی، مدیرعامل شرکت تحلیل ریسک «اوربیتال»، می‌گوید جمهوری اسلامی راهبرد خود را تغییر داده و با حملات تقریباً روزانه می‌کوشد کشتی‌ها را متوقف و دیگران را از عبور منصرف کند. در مقابل، داده‌های نیروی دریایی آمریکا نشان می‌دهد شمار کشتی‌هایی که در ۱۰ روز نخست اکتبر کمک ناوبری دریافت کردند ۸۵ درصد بیشتر از مدت مشابه در اوت بوده است. برد کوپر، فرمانده سنتکام، نیز به‌تازگی گفته بود ۴۰۰ کشتی تجاری در یک هفته از تنگه هرمز عبور کردند.

سپاه پاسداران بار دیگر انفجار یک نفتکش را به مین نسبت داد، بی نام کشتی و بی هیچ تأیید مستقل، در هفته‌ای که حملات به کشتی‌ها رکورد زد.