4.533 malda tercihli döviz kuru kaldırılıyor; yüzde 50 zam uyarısı

İslami Danışma Meclisi ekonomi komisyonu üyesi Hüseyin Samsami, 1 Kasım 2026 pazar günü 4.533 malda tercihli döviz kurunun kaldırıldığını açıkladı ve mal ve otomobil fiyatlarının önümüzdeki bir iki ay içinde yüzde 40 ile 50 arasında artacağını söyledi. Tercihli kurun kaldırılması, yıllık enflasyonun ekimde yüzde 88,7'ye ulaştığı bir dönemde geliyor.

Samsami'ye göre Sanayi, Maden ve Ticaret Bakanlığı merkez bankasına gönderdiği bir mektupta 188.000 tümenlik kurun yalnızca birkaç mala verilmesini, diğerleri için dövizin serbest piyasaya yakın bir kurdan sağlanmasını istedi. Samsami bu mektubun 4.000'den fazla malın fiyatını kasten artırdığını söyledi ve bir ay içinde ülkenin ekonomik durumunun şimdikinden daha kötü olacağı uyarısında bulundu. Samsami mevcut politikaları, Dey 1404 ayaklanmasına yol açan geçen aralık-ocak politikalarının tekrarı olarak nitelendirdi ve Mesud Pezeşkiyan hakkında bir gensoru önergesi hazırladığını, ancak henüz sunmadığını söyledi.

Makarnalık buğday 2,5 kat pahalı

Aynı zamanda piyasa düzenleme kurulu makarna fabrikalarına teslim edilen buğdayın kilo fiyatını 23.850 tümenden 60.000 tümene çıkardı; bu, daha önce sanayi ekmeği buğdayına uygulanan 2,5 katlık artışın aynısı. Esnaf odası un ve ekmek çalışma grubu başkanı Muhammed Cevad Kerami, yeni fiyatın geçen çarşambadan bu yana önceden duyurulmadan uygulandığını söylüyor. İslam Cumhuriyeti İstatistik Merkezi'ne göre ekmek ve tahıl grubunda yıllık enflasyon ekimde yüzde 120'yi aştı.

Halkın sofrası küçülüyor

Aynı merkeze göre ekimde yıllık enflasyon yüzde 76,8, aylık enflasyon yüzde 4,4 oldu. Vatandaşlar bağımsız Farsça medyaya gönderdikleri mesajlarda 40.000 tümenlik lavaş ekmeğinden ve günlük satışları yaklaşık 70 tavuktan 12'ye düşen Tebrizli bir tavukçudan söz ediyor. Emekliler maaşlarının on günlük masrafı bile karşılamadığını ve gıda kuponlarının artık temel alışverişi karşılamadığını söylüyor.

Samsami, geçen yıl 28.500 tümenlik kurun kaldırılmasını hatırlattı; ona göre bu, tavuk fiyatını yaklaşık 140.000 tümenden 240.000-250.000 tümene çıkardı. Pezeşkiyan hükümetinin bu değişikliklerle her ay halkın cebinden yaklaşık 10 milyon tümen aldığını ve yaklaşık bir milyon tümeni kupon olarak geri verdiğini söyledi.

İslam Cumhuriyeti'nin döviz sıkıntısı petrol ihracatının durmasıyla ağırlaştı: ağustos sonunda günde yaklaşık 230.000 varil olan deniz yoluyla ham petrol ihracatı ekim başından itibaren sıfıra indi. Dolar geçen hafta Tahran serbest piyasasında 275.500 tümenle rekor kırdı ve ekimde likidite artışı iki katına çıktı.

4.500'den fazla malda tercihli kurun kaldırılmasıyla yeni bir zam dalgası geliyor.