Mojtaba Hamaney ve "ne savaş ne barış"ın sonu: aynı eski şartlar

İslam Cumhuriyeti'nin lideri Mojtaba Hamaney, Yüksek Ulusal Güvenlik Konseyi Sekreteri Muhsin Rızai ile görüşmesinde savaşın ve "ne savaş ne barış" durumunun sona ermesini istedi; ancak bunu karşı tarafın Tahran'ın açıkladığı şartları kabul etmesine bağladı. Görüşmeye dair haber, 27 Ekim salı günü resmi internet sitesinde tarih ve yer belirtilmeden, dolaylı anlatımla bir özet olarak ve görüşmeye ait doğrulanmış hiçbir fotoğraf, ses ya da video olmadan yayımlandı.

Mesud Pezeşkiyan 28 Ekim çarşamba günkü kabine toplantısında mesajı "önemli bir adım" olarak nitelendirdi ve hükümetin bunu "tüm gücüyle" takip edeceğini söyledi. Ondan önce birinci yardımcısı Muhammed Rıza Arif de mesaja destek vermişti. Pezeşkiyan aynı toplantıda bakanlardan "tam hazırlık" içinde kalmalarını istedi ve düşmanın İran'ı teslimiyete zorlayamayacağını söyledi.

Şartlar yeni değil

İslam Cumhuriyeti liderinin mesajı yeni bir taviz içermiyor. Tahran, herhangi bir görüşme başlamadan önce ABD'nin güney limanlarına yönelik deniz ablukasını kaldırması gerektiğini söylemeye devam ediyor; Washington ise nükleer programda geri adımı ilk şart olarak görüyor. Araştırmacı Hüsrev İsfahani, Iran International için yazdığı analizde mesajın rejimin önceki taleplerini yeni bir dille tekrarladığını yazdı.

Aynı zamanda İran içindeki medyada iki farklı ses duyuluyor. Devrim Muhafızları'na (IRGC) bağlı Tesnim haber ajansı çarşamba günü bir yorumunda İslam Cumhuriyeti'nin Nükleer Silahların Yayılmasını Önleme Antlaşması'ndan çekilmesini savundu; milletvekili Ebulfazl Ebuturabi de bir gün önce aynı çağrıyı yapmıştı.

Vance'in mektubu ve Trump'ın anlatımı

Wall Street Journal daha önce ABD Başkan Yardımcısı JD Vance'in müzakerelerin yeniden başlama ihtimalini yoklamak için Muhsin Rızai'ye bir mektup gönderdiğini bildirmişti. Axios'a konuşan bir ABD'li yetkiliye göre mektupta, yeni saldırıları önlemeye yönelik her görüşmenin İslam Cumhuriyeti'nin nükleer programını da kapsaması gerektiği belirtiliyor.

Donald Trump çarşamba günü Vance'e barış müzakerelerini başlatma talimatı vermediğini, temasın İslam Cumhuriyeti'nin ilaç ve tıbbi ekipman ihtiyacıyla ilgili olduğunu söyledi. Vance'in görüşünü sorduğunu ve kendisinin onay verdiğini ekledi. Trump, Axios'a verdiği röportajda görüşmelerin arabulucular aracılığıyla sürdüğünü ancak sonucunun belirsiz olduğunu ve ABD'nin "işi bitirmesi" gerektiğini söyledi.

İslam Cumhuriyeti'nin resmi haber ajansı perşembe günü adı açıklanmayan "üst düzey bir güvenlik kaynağına" dayanarak Tahran'ın mektuba henüz yanıt vermediğini iddia etti.

ABD seçimlerinden sonra askeri hazırlık

ABD'li yetkililer yeni bir saldırı konusunda karar verilmediğini, ancak başkana seçeneklerin hazır olması için kuvvetlerin kaydırıldığını söylüyor. Wall Street Journal'a göre bir uçak gemisi saldırı grubu daha ve bir deniz piyadeleri sefer birliği bölgeye gidiyor, bir Patriot sistemi Teksas'tan İsrail'e taşınıyor ve mühimmat stokları yenileniyor. Kongre ara seçimleri 3 Kasım'da yapılacak. Bu hafta ABD Savaş Bakanı Pete Hegseth, Pentagon'un baş askeri planlamacısını görevden aldı.

İslam Cumhuriyeti'nin lideri "ne savaş ne barış"ın sona ermesinden söz etti, ancak rejimin savaşı bitirme şartları öncekiyle aynı.