İran'da kadın cinayetleri: 23 Eylül-13 Ekim 2026 arasında 18 kadın öldürüldü

İran'da kadın cinayetleri İran takvimindeki Mehr 1405 ayında hız kazandı: İran yılının başladığı 21 Mart 2026'dan 13 Ekim'e kadar en az 84 kadın öldürüldü ve bu cinayetlerin 18'i yalnızca Mehr ayının ilk 21 gününde (23 Eylül-13 Ekim) işlendi. Rakamlar, Radyo Farda'nın yayımlanan haberlere dayanan incelemesinden geliyor ve resmî istatistik değil; İslam Cumhuriyeti kadın cinayetlerine ilişkin kapsamlı veri yayımlamıyor.

İncelemeye göre 75 vakada kurban katilini tanıyordu ve 45 vakada katil, kurbanın şimdiki ya da eski eşi veya partneriydi; yani 18 yaşından büyük kadınların yarısından fazlası eşi ya da partneri tarafından öldürüldü. 18 yaşından küçük 12 kız çocuğundan sekizi babası, ağabeyi ya da kan bağı olan bir akrabası tarafından öldürüldü. 10 vakada cinayetin nedeni olarak evlilik ya da ilişki teklifinin reddedilmesi veya kadının ayrılma kararı gösterildi ve bu on cinayetin yedisi ateşli silahla işlendi. 13 dosyada katil cinayeti "intihar" gibi göstermeye çalıştı. İki kadın da polisin açtığı ateşle öldü. Mehr ayında öldürülen 17 kadının adı bile açıklanmadı.

Meryem Yarmuhammedi: en son örnek

Luristanlı ve Keşm'de yaşayan 28 yaşındaki Meryem Yarmuhammedi, 5 Ekim'de ağabeyi tarafından, onun eşinin de yardımıyla öldürüldü. Ağabeyi gözaltına alındı. Bu cinayet, 2020'de babası tarafından öldürülen ve babası yalnızca dokuz yıl hapis cezası alan 14 yaşındaki Romina Eşrefi'nin ve öldürüldükten sonra kesik başı Ahvaz'da dolaştırılan Mona Haydari'nin davalarını hatırlatıyor.

Katilleri koruyan bir yasa

İslami Ceza Kanunu bu şiddetin bir kısmını fiilen cezasız bırakıyor. Kanunun 301. maddesine göre çocuğunu öldüren baba ya da baba tarafından dede kısasa tabi tutulmuyor ve yalnızca üç ila 10 yıl hapis cezası öngörülüyor. Haberlerin yaklaşık yüzde 70'inde cinayetin nedeni hiç belirtilmiyor ve pek çok cinayet "aile içi anlaşmazlık" olarak kaydediliyor.

"Kadınların onurunun korunması ve şiddete karşı korunması" yasa tasarısı altı yıl sonra hâlâ yasalaşmadı. Tasarı ilk kez 2020'de Meclis'e gitti, Eylül 2024'te Bakanlar Kurulu'nda yeniden onaylandı ve Meclis Sosyal Komisyonu İran takvimindeki Dey 1404 ayında (Aralık 2025-Ocak 2026) tasarının kabul edildiğini duyurdu; ancak Anayasayı Koruyucular Konseyi sözcüsüne göre Eylül 2026'ya kadar incelenmek üzere konseye hiçbir metin ulaşmamıştı.

Spor tesislerinde kadınları kısıtlamak ve kadın avukatların başörtüsünü denetlemek için hızla talimat çıkaran bir rejim, kadınların hayatını aile içi şiddete karşı koruyacak bir yasayı hâlâ çıkarmadı.

İran yılının başından bu yana İran'da yaklaşık her iki üç günde bir kadın öldürüldü ve katillerin çoğu kurbanın en yakınlarıydı.