Behmen Muhassıs: İmparatoriçe Ferah'ın sipariş ettiği heykel 46 yıl sonra Londra'da

İmparatoriçe Ferah Pehlevi'nin aslını 1971'de Tahran Şehir Tiyatrosu meydanı için sipariş ettiği, Behmen Muhassıs'ın «Müzisyen Faun» heykelinin bir kopyası bu günlerde Londra'daki Regent's Park'ta düzenlenen Frieze Masters sanat fuarında sergileniyor. Eserin Londra'da kamuya açık olarak sergilenmesi 1980'den bu yana ilk kez gerçekleşiyor.

Sergilenen 1,2 metre yüksekliğindeki kopya 1973'te yapıldı, İtalya'daki özel bir koleksiyondan geldi ve satılık değil. Eser, 2020'de Tahran'dan Londra'ya taşınan, Salman Matinfar'ın yönettiği Ab-Anbar galerisinin standında sunuluyor. Fuar 18 Ekim 2026 Pazar gününe kadar sürüyor.

İmparatoriçe Ferah'ın Tahran Şehir Tiyatrosu siparişi

İmparatoriçe Ferah Pehlevi 1971'de o sırada yeni yapılmış Tahran Şehir Tiyatrosu meydanı için iki kamusal heykel sipariş etti ve «Müzisyen Faun» bunlardan biriydi. Heykel, uzamış bir bedene sahip mitolojik bir yaratığı kamış flüt çalarken gösteriyor ve çıplaklığı o yıllarda açık fikirli Tahran'da bile tartışma yarattı. Salman Matinfar'a göre heykel o yıllarda Tahranlı gençlerin buluşma noktasına dönüşmüştü.

Bu sipariş, İmparatoriçe Ferah'ın modern İran sanatına verdiği geniş desteğin bir parçasıydı; bu destek Şehir Tiyatrosu'nun ve Tahran Çağdaş Sanatlar Müzesi'nin yapımına yol açtı ve İranlı sanatçıları dünya sahnesine taşıdı. DIAR daha önce bir haberinde İmparatoriçe Ferah'ın İran'ın kültürel mirasını koruyuculuğu hakkında yazmıştı.

Heykelin 1979 devriminden sonraki akıbeti

1979 devriminden sonra İslam Cumhuriyeti heykeli Şehir Tiyatrosu meydanından kaldırdı ve yaklaşık 20 yıl boyunca akıbeti hakkında hiçbir haber alınamadı. 2000'lerin sonunda heykelin parçalanmış halde Tahran Çağdaş Sanatlar Müzesi'nin bodrumunda olduğunu gösteren bir fotoğraf yayımlandı; eser o günden beri hiç kamuya açık olarak sergilenmedi.

Muhassıs eserin üç versiyonunu yapmıştı: Tahran'daki kamusal heykel, özel bir koleksiyondaki küçük bir kopya ve şimdi Londra'da bulunan 1973 versiyonu. Reşt doğumlu, İtalya'da eğitim görmüş ve Yunan mitlerinden etkilenmiş ressam ve heykeltıraş Behmen Muhassıs 2010'da Roma'da öldü. Sanat hayatının büyük bölümünü İran'dan uzakta geçirdi ve kendi eserlerinin bir kısmını yok etti.

«Müzisyen Faun»un akıbeti, İslam Cumhuriyeti'nin Pehlevi dönemi sanat mirasına yaklaşımının bir örneği: başkentte kamusal bir meydan için yapılmış bir eser, bir müzenin bodrumunda kırık halde kaldı.

İmparatoriçe Ferah'ın Tahran halkı için sipariş ettiği bir eser, 46 yıl sonra yalnızca İran'ın dışında görülebiliyor.