گندمکاران در آستانه کشت پاییزه؛ ۱۸ هزار میلیارد تومان طلب خرید تضمینی پرداخت نشده

بخشی از پول گندمی که کشاورزان ایران سال گذشته به دولت جمهوری اسلامی فروختند، هنوز پرداخت نشده و گندمکاران در آستانه کشت پاییزه با کمبود نقدینگی روبه‌رو هستند. بر پایه داده‌های سازمان هدفمندسازی یارانه‌ها تا ۱۷ مهر ۱۴۰۵، از حدود ۴۱۰ هزار میلیارد تومان بهای گندم خرید تضمینی، نزدیک به ۳۹۲ هزار میلیارد تومان پرداخت شده و حدود ۱۸ هزار میلیارد تومان همچنان طلب کشاورزان است.

قدم بربر، نایب‌رئیس بنیاد ملی گندمکاران، گفت در استان‌های مختلف بین ۱۰ تا ۳۰ درصد مطالبات کشاورزان پرداخت نشده است. حسن نوروزی، رئیس سازمان هدفمندسازی یارانه‌ها، علت بخشی از تأخیر را ناهمخوانی میان داده‌های این سازمان و وزارت جهاد کشاورزی دانست و گفت پرداخت باقی‌مانده به اصلاح سامانه اداری بستگی دارد. دولت برای تسویه باقی‌مانده بدهی مهلتی اعلام نکرده است.

قیمت خرید تضمینی گندم و سقوط ریال

قیمت خرید تضمینی گندم سال گذشته بسته به نوع و کیفیت، بین ۴۷.۵ تا ۴۹.۵ میلیون تومان برای هر تن تعیین شد. در آن زمان دلار حدود ۱۶۶ هزار تومان بود و بالاترین قیمت برابر حدود ۲۹۸ دلار برای هر تن می‌شد. با دلار حدود ۲۶۱ هزار تومانی امروز، همان مبلغ تنها حدود ۱۸۹ دلار ارزش دارد؛ یعنی کشاورزی که پولش را دیر می‌گیرد، حدود ۳۶ درصد از ارزش آن را از دست داده است. سال زراعی تازه ۱۴۰۵-۱۴۰۶ هم بدون اعلام قیمت خرید تضمینی گندم آغاز شده است.

در همین حال، وزارت جهاد کشاورزی قیمت بذر گندم را بین ۷۲ تا ۷۵.۶ هزار تومان برای هر کیلو تعیین کرده است؛ دست‌کم ۴۵ درصد بیشتر از بالاترین قیمتی که دولت برای هر کیلو گندم برداشت‌شده می‌پردازد. کشاورزان هزینه بذر، کود، سم، کارگر و آبیاری را نقد می‌پردازند، اما پول محصولشان را قسطی و با تأخیر می‌گیرند.

فروش گندم به دلالان

پیمان عالمی، رئیس اتاق اصناف کشاورزی، گفت کشاورزانی که به پول نقد نیاز دارند، گندم خود را به دلالان و به قیمت ۳۸ تا ۴۴ هزار تومان برای هر کیلو می‌فروشند و هشدار داد ادامه این تأخیرها می‌تواند تولید داخلی و خرید دولتی گندم را در سال‌های آینده کاهش دهد. گندمکارانی از منطقه سنجابی در استان کرمانشاه و از نورآباد هم گفته‌اند ادامه کار برایشان هر روز دشوارتر می‌شود.

این وضعیت در حالی است که صندوق بین‌المللی پول پیش‌بینی کرده اقتصاد ایران امسال ۷.۶ درصد کوچک شود و افزایش اعتبار کالابرگ حتی به قیمت یک کیلو گوشت نمی‌رسد.

کشاورزی که پول گندمش را دیر می‌گیرد، با سقوط ریال حدود ۳۶ درصد از ارزش آن را از دست داده است.