سیستان و بلوچستان؛ هرانا: دست‌کم ۹۴ کشته در شش ماه درگیری مسلحانه در جنوب شرق
حقوق بشر · ۲۰ مهر ساعت ۲۲:۱۷ · خبرنگار اختصاصی دیار
هرانا اعلام کرد از ۱۱ فروردین تا ۱۸ مهر دست‌کم ۹۴ نفر در حملات مسلحانه و عملیات نظامی در سیستان و بلوچستان کشته و ۳۳ نفر زخمی شده‌اند.
خبرگزاری مجموعه فعالان حقوق بشر (هرانا) در گزارشی که دوشنبه ۲۰ مهر ۱۴۰۵ منتشر شد اعلام کرد از ۱۱ فروردین تا ۱۸ مهر امسال دست‌کم ۹۴ نفر در حملات مسلحانه و عملیات نیروهای نظامی و امنیتی جمهوری اسلامی در جنوب شرق ایران، به‌ویژه استان سیستان و بلوچستان، کشته و ۳۳ نفر زخمی شده‌اند. به گفته این نهاد حقوق بشری، فاصله میان این رویدادها در ماه‌های اخیر کوتاه‌تر شده است.
هرانا در این مدت دست‌کم ۶۳ رویداد مسلحانه را ثبت کرده است. بیشترین نوع این رویدادها حمله به خودروهای گشتی و کاروان‌های نظامی بوده که ۱۷ مورد را شامل می‌شود. ۱۴ مورد نیز تیراندازی هدفمند بوده که هفت مورد آن در نزدیکی خانه یا محل کار قربانیان یا در مسیر رفت‌وآمد آنها رخ داده است. این گزارش تفکیکی از شمار کشته‌شدگان نیروهای حکومتی، شهروندان عادی و افراد مسلح ارائه نکرده است.
عملیات نظامی در مناطق مسکونی
به گفته هرانا، نیروهای جمهوری اسلامی در این عملیات‌ها از پهپاد، توپخانه، خودروهای زرهی و سلاح سنگین استفاده کرده‌اند. در جهادآباد، غریب‌آباد و منزل‌آب، خانه‌ها و محل‌هایی که درگیری در آنها رخ داده بود تخریب، منفجر یا به آتش کشیده شده است. این نهاد هشدار داده که به‌کارگیری چنین سلاح‌هایی در مناطق مسکونی خطر جان‌باختن شهروندان غیرنظامی و نابودی اموال آنان را بالا می‌برد.
این گزارش در حالی منتشر می‌شود که چند روز پیش عرفان جمال‌زهی، نوجوان ۱۵ ساله، در زاهدان با شلیک نیروهای نظامی از ناحیه سر زخمی شد و خانواده او خواستار پاسخگویی شدند.
حملات اخیر در زاهدان و جالق
هرانا از چند رویداد مهر ماه نام برده است: ۱۰ مهر خودرویی که گفته می‌شود به تیپ فاطمیون، وابسته به نیروی قدس سپاه پاسداران، تعلق داشت در نزدیکی زاهدان با تله انفجاری و تیراندازی هدف قرار گرفت. ۱۵ مهر به مقر پلیس در جالق با مین، آرپی‌جی و سلاح نیمه‌سنگین حمله شد و ۱۷ مهر یک بمب کنار جاده‌ای کاروان پلیس را در نزدیکی زاهدان هدف گرفت.
به گفته هرانا، «جبهه مبارزین مردمی» که در دسامبر ۲۰۲۵ با حضور جیش‌العدل و چند گروه کوچک‌تر بلوچ شکل گرفته، مسئولیت شش حمله و گروه انصارالفرقان مسئولیت یک حمله را بر عهده گرفته‌اند؛ مسئولیت بیشتر حملات را هیچ گروهی نپذیرفته یا نمی‌توان آنها را با اطمینان به گروهی نسبت داد. هرانا می‌گوید تمرکز نهادهای امنیتی جمهوری اسلامی بر غرب و شمال غرب کشور در جریان جنگ با آمریکا و اسرائیل، زمینه گسترش این روند را در جنوب شرق فراهم کرده است.
سیستان و بلوچستان از محروم‌ترین استان‌های ایران است و شهروندان بلوچ سال‌هاست از تبعیض و سرکوب گسترده گلایه دارند. جمهوری اسلامی در همین ماه عمر درستاران را به اتهام عضویت در جیش‌العدل اعدام کرد، بی‌آنکه سندی از روند دادرسی او منتشر شود.
به گفته هرانا، از فروردین تا مهر ۹۴ نفر در جنوب شرق ایران کشته شده‌اند و جمهوری اسلامی در عملیات خود خانه‌های مسکونی را تخریب کرده است.